11 juli 2025
Tekst Chris Reinders | Foto’s Joep von Berg
Tentoonstelling Wakker kussen vier maanden te zien in het Landhuis
Tot en met 26 oktober 2025 bieden de behangkamers van Landhuis Oud Amelisweerd onderdak aan de tentoonstelling Wakker Kussen. Op initiatief van Stichting Utrechtse Aarde, podium voor keramiek, lieten elf hedendaagse kunstenaars zich inspireren door verborgen Chinese schatten uit het depot van het Centraal Museum in Utrecht. De expositie van hun werk opende vrijdag 11 juli.
Zowel Lotte Walrave, voorzitter van de Stichting Landhuis Oud Amelisweerd, als haar evenknie Nora Leijen bij Keramiekpodium Utrechtse Aarde, toonde zich bij de opening verguld met de kwaliteit van de tentoonstelling. En beiden wezen vrijdag de talrijke belangstellenden op het zonnige voorplein van het Landhuis op de unieke symbiose: Chinees porselein in het decor van het Chinese behang in de kamers op de begane grond van het Landhuis.
SAMENWERKING
Stichting Utrechtse Aarde zoekt sinds een aantal jaren nadrukkelijk de samenwerking met andere disciplines en organisaties. Ruim twee jaar terug ontstond het idee om het keramiek van het Centraal Museum in Utrecht een podium te bieden. ,,Het museum was meteen enthousiast”, zegt Leijen. ,,Het heeft veel keramiek in depot, maar relatief weinig in het museum. Conservator Natalie Dubois stelde voor om het Chinese porselein te kiezen. Dat wordt niet veel getoond en is daardoor ook nauwelijks bekend bij een groot publiek, was haar argument.“
Wakker kussen werd het leidende thema: kunstenaars uitnodigen om hun verbeelding te laten spreken bij de ‘confrontatie’ met het porselein. Ons bestuur koos allereerst de stukken, vertelt Marianne van den Breeden van Utrechtse Aarde. ,,Daarbij is nadrukkelijk gelet op diversiteit. Dus verschillende vormen, maar ook uit verschillende periodes.” Ook bij het uitnodigen van de kunstenaars is volgens haar gelet op diversiteit. ,,Jong en oud, geboren in Nederland of met Aziatische wortels.”
Joris Link
GESCHIEDENIS
De kunstenaars die ingingen op de uitnodiging werden voor de start van het proces uitgebreid gebriefd. ,,Over de geschiedenis van de attributen. Ook de kritische kant kwam aan bod: over het verzamelen van Chinees porselein en hoe daar destijds tegen aangekeken werd en hoe dat nu is”, verduidelijkt Van den Breeden. Daarna maakte elk van de kunstenaars een keuze. ,,Prachtig was het om te zien hoe ze zich zo’n stuk helemaal eigen maakten”, aldus Leijen.
Een van de elf kunstenaars is Joris Link uit Den Bosch. Hij koos twee kleine porseleinen kommetjes gefabriceerd ten tijde van de Qianlong dynastie (1736-1795). In die periode was het toepassen van ajourdecoratie erg populair. Die techniek paste Link toe in het ontwerpen van een aantal cilinders met een doorsnee van zo’n vijftig centimeter. Devils Work/Guigong is de titel van het geheel. ,,Het ging me puur om de techniek. Er zit geen boodschap in het werk.”
Die heeft Yufei Gao wel. De in Shijiazhuang geboren kunstenaar ‘reageerde’ op de porseleinen theebus ( China, 1662 ), een geliefd object in Nederland en andere Europese landen. Die is door Gao geboetseerd en 3D geprint. ‘Het delicate porselein is de metafoor voor de geïdealiseerde schoonheid van de Shinu Tu-figuur (Chinees historische afbeelding van een vrouw ). Een persoonlijk commentaar op de sociale positie van de vrouw en op de disciplines en de verwachtingen die de maatschappij haar oplegt’, zo leert de tekst op de sokkel bij haar werk dat is getiteld Shinu Tu.
Yufei gao
Het resultaat overtreft onze verwachtingen, zegt Leijen de totale expositie overziend. ,,We hebben onszelf wat betreft grootte en aanpak ook overtroffen. Met een museale collectie in bruikleen, is er bijvoorbeeld een andere dynamiek dan wanneer je alleen met kunstenaars werkt. Anders is ook de tijdsduur van de tentoonstelling. We waren gewend aan een weekend of een week. Nu vier maanden. We hebben als vrijwilligers dan ook hard moeten werken.”
Deelnemende kunstenaars
Yufei Gao, Esther Jiskoot, Ischa Kempka, Manita Kieft, Krijn Kroes, Joris Link, Ni Haifeng, Chris Rijk, Bob van Schie, Tanja Smeets en Yuk Kan Yeung.
