Redactie Chris Reinders, fotografie Joep von Berg
Connie Fortgens, fotograaf: Joep von berg
In deze rubriek leggen we de vrijwilligers van Landhuis Oud Amelisweerd de vraag voor waar ze graag over vertellen. Connie Fortgens (72) uit Utrecht en sinds 2019 vrijwilliger, kiest voor een opvallend aspect in de inrichting en verhaalt over de bouwstijl.
‘Het was destijds een hypermodern huis’
Door deze deur kwamen de gasten naar binnen, wijst Connie naar de lichtbruine deur die de huidige entree in het Landhuis scheidt van de ruime hal. ,,En dat is eigenlijk een hele vreemde manier om binnen te komen”, aldus Connie. ,,Ze moesten immers langs drie keukens voordat ze in de ontvangstkamer kwamen”, vertelt ze staand in het midden van de bijna volledig witte ruimte. ,,Eerst langs de dessertkeuken. Die is dan nog enigszins afgedicht. Daarna langs de wildkeuken en ten slotte moesten ze voorbij de grote keuken waar gebakken en gebraden werd. Heel, heel ongebruikelijk.”
BESTAANDE WONING
Maar Taets van Amerongen die het Landhuis in 1770 liet bouwen, kon niet anders, stelt Connie deze vrijdag begin oktober nadrukkelijk. ,,Er stond op deze plek al een huis. Dat heeft hij gekocht, uitgebreid en aangepast.” De ‘overblijfselen’ ervan, de muren en de fundamenten, zijn gebruikt als basis voor het Landhuis. Onder die oorspronkelijke woning bevonden zich ook twee middeleeuwse kelders, vervolgt Connie haar verhaal. Opslagruimte onder andere voor allerhande ingrediënten voor de bereiding van het voedsel. ,,En dat is de reden dat de keukens op deze plek zijn gekomen”. De kelders zijn overigens niet volgestort of afgesloten. Ze zijn volgens Connie nog steeds toegankelijk voor medewerkers en publiek. En bij tijd en wijle worden die ook gebruikt voor tentoonstellingen en exposities.
NEOCLASSICISME
Rond de tijd dat Oud Amelisweerd werd gebouwd was de Lodewijk XV-stijl, ook wel bekend als Rococo, al flink bezig haar aftocht te maken. Ze beleefde haar hoogtepunt tussen 1720 en 1760 en kenmerkt zich door asymmetrische vormen, gebogen lijnen en rocailles. Vanaf het einde van de jaren ’60 van de achttiende eeuw werd de overdaad van deze stijl steeds meer getemperd en vervolgens deed de neoklassieke Lodewijk XVI-stijl haar intrede. In Frankrijk ontstaan door de hernieuwde belangstelling voor de klassieke oudheid. Vanaf 1775 waaide die over naar Nederland. Typisch voor het neoclassicisme is het symmetrische, het slanke en het rechtlijnige.
HYPERMODERN
Taets van Amerongen ging bij de bouw volledig mee in de ‘moderniteit’. ,,Het Landhuis was destijds echt een hypermodern huis,” zegt Connie over de keuze van de eigenaar voor de overgewaaide bouwstijl. Om één van de moderne aspecten in het gebouw te kunnen tonen, nodigt ze uit voor een korte verplaatsing. De hal wordt ingeruild voor de belendende Oudhollandse kamer. ,,Je hebt hier een volledige doorkijk naar de andere kamers,” zwaait ze in de richting van de overige ruimtes. En niet alleen beneden, ook bij de kamers op de eerste verdieping is een dergelijke doorkijk aangebracht. Bij het overzien van al die kamers dringt zich wel de vraag op welke precies door Taets van Amerongen en zijn vrouw werd gebruikt als ontvangstkamer. Dat is volgens Connie echter niet duidelijk. ,,Daar mag je van alles bij bedenken”, lacht ze.
Bron: archief Stichting Landhuis Oud Amelisweerd.
Dit is nummer 2 van de rubriek Landhuis Binnenste Buiten. Benieuwd naar meer? Lees dan nummer 1 hier: Landhuis Binnenste Buiten #1