Redactie Chris Reinders, fotografie Joep von Berg
Marco van den Ing, fotograaf: Joep von berg
In deze rubriek leggen we de vrijwilligers de vraag voor over welk aspect van Landhuis Oud Amelisweerd ze graag vertellen. Utrechter Marco van den Ing (58), voor het vierde jaar verbonden aan het Landhuis, is gefascineerd door de bouwhistorie.
‘Ik geniet enorm van het vakmanschap’
Hij houdt van oude gebouwen, zegt Marco. Met name van de bouwkundige elementen, van de architectuur en van de ‘vernuftige’ oplossingen die vaak zijn gekozen. ,,Ik filosofeer graag over de bouw en de techniek. Hoe is het bedacht? En waarom? En hoe is het uitgevoerd? Kom maar eens op het idee, denk ik vaak. Dan zeggen mensen dat het simpel is, maar dat zie ik niet zo. Het is puur vakmanschap en daar kan ik enorm van genieten.”
SPANTEN
En die interesse is deze vrijdag volop aanwezig tijdens een ‘ommegang’ door het Landhuis. Eenmaal boven op de zolder wijst hij enthousiast op diverse bouwtechnische facetten. Hij gebaart naar de houten spanten. ,,Kijk eens hoe die aan elkaar bevestigd zijn en het dak dragen.” In de ruimte is sinds vorig jaar de BosBieb ingericht.
Het rondlopen, eindigt bij een zeer opvallend element. Schuin boven één van de ramen aan de zuidkant is een spiegel bevestigd. ,,Als je klein bent, dan kun je niet via de ramen naar buiten kijken,” doceert Marco. ,,Maar dat is via een spiegel opgelost.” Hij gaat met de rug richting de muur op het bankje zitten dat onder het raam staat. En wijst naar boven. En inderdaad, de spiegel biedt een prima blik op de buitenwereld. De ‘verrassing’ beperkt zich tot slechts één van de ramen.
Terug op de begane grond is de touwlift de volgende halteplaats. Of die het nog enige resterende exemplaar in Nederland is, durft Marco niet met zekerheid te zeggen. Maar ‘uniek’ noemt hij de aanwezigheid ervan wel. Verantwoordelijke is Willem Eugene Bosch van Drakestein. Hij bracht, nadat hij het huis overnam van zijn vader Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein, de nodige veranderingen aan. Onder meer een toilet met waterspoeling en een direct eraan grenzende touwlift.
LIFT
Op de gietijzeren stortbak van het toilet is het jaartal 1921 aangebracht. Dat is meteen een goede indicatie voor de datering van de installatie van de lift. Die was nodig omdat de vrouw van Willem Eugene slecht ter been was. Er waren al wel elektrische personenliften, de eerste in een Nederlands privéhuis werd in 1920 in St. Hubertus aangelegd, maar het Landhuis had destijds geen elektriciteit. En dus werd er gekozen voor een handlift.
De liftkooi in het Landhuis hangt aan twee touwen die via een tandwielmechanisme aan een contragewicht zijn verbonden. De lift kon door licht aan een van de touwen te trekken met de hand bediend worden. Het hijsmechanisme waaraan de touwen en de liftkooi zijn bevestigd, staat nog altijd op zolder. Met pedalen op de begane grond en de eerste verdieping werd de lift vergrendeld. Het geheel is nu buiten gebruik en dient enkel als pronkstuk. ,,Maar,” stelt Marco. ,,De techniek ervan zie je nog terug bij etensliftjes in restaurants.”
Bron: archief Stichting Landhuis Oud Amelisweerd.
Dit is nummer 3 van de rubriek Landhuis Binnenste Buiten. Benieuwd naar meer? Lees dan nummer 1 hier: Landhuis Binnenste Buiten #1
Marco van den Ing, fotograaf: Joep von berg