Stichting Landhuis Oud Amelisweerd presenteerde op vrijdag 10 oktober samen met Waanders Uitgevers het allereerste boek over het unieke handgeschilderde behang in onder andere het Landhuis. Geschreven door Hilda Groen. ‘Chinees behang in Nederland: 18e-eeuws Chinees behang in Landhuis Oud-Amelisweerd en andere residenties’.

Ze ontving inmiddels veel positieve reacties op het boek, zegt Hilda ruim twee weken na de doop ervan. ,,Vooral de uitgebreide informatie over de oorsprong en de betekenis van het Chinese behang, is voor velen een verrassing.” Het achttiende-eeuwse papierbehang met fraaie afbeeldingen van vogels en bloemen en taferelen uit het Chinese leven, is op meerdere locaties in Nederland te vinden. Maar ook in Dresden (Duitsland), bleek tot haar verrassing. ,,Daar zag ik behang vergelijkbaar met dat in Oud Amelisweerd. Er is nooit eerder onderzoek naar gedaan. Het is in heel goede staat, doordat het langdurig in opslag is geweest. Prachtige, heldere kleuren.” 

HOTSPOT

Landhuis Oud-Amelisweerd spant niettemin de kroon. Het is volgens Hilda echt de ‘hotspot’: de enige plek in Nederland waar twee aangrenzende kamers zijn gedecoreerd met het behang. Het vogeltjesbehang is waarschijnlijk omstreeks 1770 door de familie Taets van Amerongen aangebracht, aldus Hilda. De afbeeldingen van vogels en bloemen hadden in de context van de Chinese visuele traditie een belangrijke politieke en culturele functie in de periode vanaf de Zes Dynastieën tot de Qing-dynastie, schrijft ze in haar boek. 

In het Westen werd het vooral gewaardeerd om de rijke en kleurrijke motieven. En men kon met het bezit van het kostbare behang zijn of haar hoge sociale status uitdrukken.  In de Chinese salon kan de bezoeker van het Landhuis het landschapsbehang bewonderen. Dat werd na 1811 geïnstalleerd toen de familie Bosch van Drakestein het Landhuis betrok. 

PROFESSOR

Ze was altijd al geïnteresseerd in de culturele uitwisseling tussen China en Nederland en Japan en Nederland, is Hilda’s directe antwoord op de vraag waarom ze nou uitgerekend het Chinese behang als onderwerp koos. ,,Dat was mijn focusgebied.” Maar daarmee is het verhaal nog niet af. Tijdens haar studie kunstgeschiedenis in 2019 in Amerika toonde ze enkele foto’s van het behang aan een professor Chinese Kunst. Die toonde zich destijds uitermate verrast door de ‘andere’ iconografie op het behang dan die op de meer traditionele Chinese kunst, vertelt Hilda.

Ze vond de reactie van de professor ‘heel opvallend’. Uiteindelijk was die mede de aanleiding om het Chinese behang als onderwerp voor haar research masterscriptie kunstgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht te kiezen. Ook de vraag van haar man die destijds fractiemedewerker van de Utrechtse gemeenteraad was, droeg daaraan bij. ,,Na een discussie in de raad over het behang in Landhuis Oud Amelisweerd, vroeg hij aan mij hoe bijzonder dat precies was. Ik had daar echter niet meteen het antwoord op.” 

SCRIPTIEPRIJS

De ‘zoektocht’ naar een geschikt onderwerp om haar studie kunstgeschiedenis mee af te ronden, was wel meteen opgelost. In 2020 studeerde Hilda af met de scriptie over het Chinese behang in Nederland. Die werd in 2022 beloond met de tweejaarlijkse scriptieprijs van het Mauritshuis. ,,En vanwege de ontvangst van die prijs besloot ik het boek te schrijven.”